جراحی کیفوز

جراحی اصلاحی کیفوز ستون فقرات

احتمالا شما یا یکی از نزدیکانتان با مشکلی به نام قوز کمر یا کیفوز روبه‌رو شده‌اید، وضعیتی که نه‌تنها ظاهر بدن را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد، بلکه می‌تواند باعث درد، محدودیت حرکتی و حتی اختلال در عملکرد ریه یا قلب شود. برای بسیاری از افراد، این مشکل تنها یک ناراحتی ظاهری نیست، بلکه مانعی جدی در زندگی روزمره و اعتماد به نفس است. وقتی درمان‌های غیرجراحی مانند فیزیوتراپی یا بریس کارساز نیستند، پزشکان روش جراحی کیفوز را پیشنهاد می‌دهند. در این مقاله، به زبانی ساده و دقیق، تمام آنچه باید درباره جراحی کیفوز بدانید را با شما در میان می‌گذاریم تا با آگاهی و آرامش بیشتر برای درمان خود یا عزیزانتان تصمیم بگیرید.

چه زمانی کیفوز نیاز به جراحی دارد و زاویه خطرناک آن چند درجه است؟

کیفوز معمولاً زمانی نیاز به جراحی پیدا می‌کند که زاویه انحنای ستون فقرات بیش از حد طبیعی باشد، باعث درد شدید یا محدودیت حرکتی شود و درمان‌های غیرجراحی مؤثر نباشند. به طور کلی، زاویه کیفوز بالای ۷۰ درجه معمولاً به عنوان زاویه خطرناک در نظر گرفته می‌شود و نیازمند بررسی جراحی است.

چه بیمارانی کاندید مناسب جراحی کیفوز هستند؟

از نظر دکتر محند زارعی، افرادی که باید جراحی شوند شامل موارد زیر هستند:

  • کسانی که زاویه کیفوز بالای ۷۰ درجه دارند.
  • کسانی که درد شدید و مداوم پشت دارند و با درمان‌های غیرجراحی کنترل نمی‌شود.
  • کسانی که محدودیت حرکتی ستون فقرات دارند و حرکت روزمره را دچار مشکل کرده است.
  • کسانی که مشکلات تنفسی یا کاهش ظرفیت ریه به دلیل انحنای ستون فقرات دارند.
  • کسانی که ضعف یا بی‌حسی عصبی در اندام‌ها مشاهده می‌شود.
  • کسانی که کیفوز شدید زندگی آن‌ها را تحت تاثیر قرار داده است.

تشخیص و تصمیم نهایی برای جراحی تنها توسط یک جراح ستون فقرات مجرب مانند دکتر محمد زارعی انجام می‌شود و هر مورد نیاز به ارزیابی تخصصی دارد.

چه بیمارانی نباید جراحی کیفوز انجام دهند؟

بر اساس نظر جراحان ستون فقرات، افرادی که کاندید جراحی کیفوز نیستند شامل موارد زیر هستند:

  • کسانی که کیفوز خفیف دارند و انحنای ستون فقرات قابل توجه نیست.
  • کسانی که دردشان با روش‌های غیرجراحی کنترل می‌شود.
  • کسانی که فقط انحنای ظاهری دارند و علائم عملکردی یا عصبی ندارند.
  • کسانی که بیماری‌های زمینه‌ای شدید یا سن بالا دارند و ریسک جراحی برایشان زیاد است.
  • کسانی که توانایی تحمل جراحی یا بیهوشی را ندارند.
  • کسانی که کیفوز آن‌ها بر کیفیت زندگی تاثیر چندانی ندارد.
  • کسانی که اختلالات قلبی یا ریوی شدید دارند و جراحی ممکن است خطرناک باشد.
  • کسانی که مشکل تغذیه یا سوءتغذیه دارند و بهبود بعد از جراحی دشوار است.
  • کسانی که انتظار غیرواقعی از نتایج جراحی دارند و از نظر روانی آمادگی تغییر ندارند.

انواع جراحی کیفوز

انواع جراحی کیفوز بسته به سن و میزان و شدت انحنای ستون فقرات متغیر است. جراح متخصص در اکثر مواقع با در نظر گرفتن شرایط بیمار، کاربردی ترین روش درمانی را برمی ‌گزیند. در ادامه شما را با انواع روش‌ های جراحی کیفوز آشنا می‌ کنیم:

جوش دادن ستون مهره ها یا فیوژن

فیوژن ستون فقرات یکی از کاربردی ترین انواع روش ‌های جراحی کیفوز است که وقتی درمان های غیر جراحی به دلیل شدت انحنای ایجاد شده پاسخگو نباشد و متعاقبا درد غیر قابل تحمل شود به بیمار توصیه می شود. پزشک جراح در این روش، با پیچ و میله مهره های خمیده را در جای صحیح ثابت کرده و با استفاده از مواد زیستی یا پیوند استخوان مهره ها با گذر زمان به هم جوش می خورند. این جراحی با هدف، رفع قوس غیر طبیعی ستون فقرات، کاستن از درد بیمار و پیشگیری از وخامت از انحنا در آینده است. فیوژن از روش های است که کیفیت زندگی بیمار را تا حد زیادی ارتقا می دهد.

برش استخوان یا استئوتومی

استئوتومی در زمان پیچیدگی شدید انحنای ستون فقرات انتخاب اکثر جراحان معالج است. در طی این روش، جراح با برش بخش‌ هایی از استخوان مهره‌ ها زاویه و قوس ستون فقرات را در نهات مهارت و دقت اصلاح کرده و حالا طبیعی آن را باز می ‌گرداند. این کار ضمن کاستن از فشار مضاعفی که به دلیل انحنای غیر طبیعی روی نخاع ایجاد شده تعادل بدن را نیز بهبود می بخشد. البته لازم به ذکر است که استئوتومی به‌ تنهایی انجام نمی‌ شود، بلکه معمولا با فیوژن (جوش دادن مهره‌ ها) و استفاده از ابزارهایی مانند پیچ و میله همراه است تا پایداری ستون فقرات بعد از اصلاح، تضمین شده از بازگشت انجنا جلوگیری به عمل آید.

انواع جراحی کیفوز

کیفوپلاستی با بالون

کیفوپلاستی با بالون یکی ازآسان ترین و بی آسیب ترین انواع جراحی کیفوز است. در طی روند کیفوپلاستی در ابتدا یک بالون مخصوص با برشی کوچک وارد مهره‌ی آسیب‌ دیده می‌ شود. این بالون کم کم باد می ‌شود تا مهره‌ی تغییر شکل داده و اصطلاحا فرو ریخته به شکل طبیعی خود بازگردد. پس از اصلاح و بازسازی شکل مهره، بالون را خارج می‌ کنند و فضای خالی موجود با سیمان پزشکی مخصوص پر می‌ شود تا مهره استحکام پیدا کند و از درد یا آسیب بیشتر جلوگیری شود. 

این روش معمولا برای بیمارانی مناسب است که به خاطر پوکی استخوان یا ضربه، آسیب دیده یا دچار شکستگی مهره شده ‌اند. از مهم ترین مزایای کیفوپلاستی، کاهش درد، بهبود سریع ‌تر ناتوانی حرکتی و کوتاه تر بودن دوره نقاهت  نسبت به جراحی‌ های دیگر است.

جراحی ترکیبی

برای بیمارانی مناسب است که که در چند بخش ستون فقرات انحنای شدید دارند. در این زمان بهترین راهکار استفاده از روش ‌های جراحی بالا بصورت ترکیبی است. جراح ضمن دسترسی به ستون فقرات از مسیرهای مختلف، اصلاح موثرتر و کامل ‌تری انجام می‌ دهد.

تمام انواع روش های جراحی بالا هر کدام در شرایط ویژه کاربرد خاص خود را دارند و تصمیم نهایی باید با مشاوره پزشک معالج و شرایط فردی بیمار گرفته شود.

مشاوره دکتر زارعی

مراحل انجام جراحی کیفوز به چه صورت است؟

جراحی کیفوز با هدف صاف‌ کردن انحنای غیرطبیعی ستون فقرات انجام می‌ گیرد و نسبت به شرایط، معمولا بین ۴ تا ۸ ساعت زمان می‌ برد. رایج‌ ترین روش جراحی، فیوژن یا همجوشی مهره ها است که در چند مرحله انجام می‌ شود:

مرحله اول: دسترسی به ستون فقرات

در اولین مرحله جراحی، جراح با ایجاد برش در پشت بدن به مهره‌های خمیده دسترسی پیدا می‌کند تا بتواند منبع اصلی انحنا را ببیند. کنار زدن عضلات با دقت انجام می‌شود تا هم دید کامل ایجاد شود و هم آسیب به بافت‌های اطراف به حداقل برسد. این مرحله پایه تمام اصلاحات بعدی است، چون بدون دسترسی دقیق، امکان صاف کردن ستون فقرات وجود ندارد.

مرحله دوم: قرار دادن پیچ‌ها

پس از مشخص شدن مهره‌های درگیر، پیچ‌های مخصوص در دو طرف آن‌ها قرار داده می‌شود. این پیچ‌ها مثل ستون‌های نگهدارنده عمل می‌کنند و قرار است میله‌ها روی آن‌ها سوار شوند. دقت در جایگذاری پیچ‌ها بسیار مهم است، چون هرگونه خطا می‌تواند روی نخاع و اعصاب تأثیر بگذارد؛ به همین دلیل این کار با تصویربرداری لحظه‌ای انجام می‌شود.

مرحله سوم: قرار دادن میله‌ها

وقتی پیچ‌ها در جای مناسب قرار گرفتند، میله‌های فلزی از داخل آن‌ها عبور داده می‌شود. جراح با تنظیم تدریجی پیچ‌ها، ستون فقرات را آرام‌آرام از حالت خمیده خارج کرده و به فرم طبیعی نزدیک می‌کند. این کار کاملاً کنترل‌شده انجام می‌شود تا هم اصلاح کامل باشد و هم فشاری به نخاع وارد نشود.

مرحله چهارم: پیوند استخوان

بعد از صاف شدن ستون فقرات، لازم است این وضعیت تثبیت شود. برای این کار از پودر استخوان یا مواد زیستی استفاده می‌شود تا مهره‌ها به مرور زمان به هم جوش بخورند. این جوش خوردن باعث می‌شود ستون فقرات در وضعیت جدید ثابت بماند و احتمال برگشت انحنا بسیار کاهش پیدا کند.

مرحله پنجم:بستن محل جراحی

در پایان، عضلات به جای خود بازگردانده می‌شوند و پوست بخیه می‌خورد. بیمار به ریکاوری منتقل می‌شود تا وضعیت حیاتی و عصبی او بررسی شود. از این مرحله به بعد، مراقبت‌های بعد از عمل، استفاده از بریس و فیزیوتراپی نقش مهمی در نتیجه نهایی دارند.این مراحل به‌صورت زنجیره‌ای و کاملا وابسته به هم انجام می‌شوند و موفقیت جراحی زمانی کامل است که هم اصلاح انحنا به‌درستی انجام شود و هم بیمار مراقبت‌های پس از عمل را جدی بگیرد. اگر تصمیم به انجام جراحی کیفوز دارید، انتخاب جراح باتجربه بسیار تعیین‌کننده است و دکتر محمد زارعی یکی از بهترین گزینه‌ها برای انجام این عمل تخصصی محسوب می‌شود.

اگر پس از مطالعه اطلاعات این مقاله و آشنایی با این جراحی، تمایل دارید وضعیت خود را به‌صورت دقیق‌تر با دکتر محمد زارعی در میان بگذارید و جراحی خود را انجام دهید، کافیست فرم زیر را پر کنید. تیم مشاوره دکتر محمد زارعی در سریع‌ترین زمان ممکن با شما تماس خواهند گرفت.

هزینه جراحی کیفوز چقدر است؟

هزینه جراحی کیفوز به عوامل متعددی بستگی دارد؛ که از جمله آن می توان نوع عمل (مثل فیوژن یا کیفوپلاستی)، میزان و شدت و پیچیدگی انحنای ستون فقرات، تکنیک ها و ابزارهای بکار رفته در جراحی، مدت زمان بستری در بیمارستان، نوع بیهوشی و دستمزد جراح، اشاره کرد. در اکثر موارد، اگر جراحی بجز جنبه زیبایی، جنبه درمانی نیز داشته باشد، بیمه‌ های پایه یا تکمیلی معمولا بخشی از هزینه ‌ها را پوشش می‌ دهند. بنابراین بهتر است قبل از اقدام به جراحی، از پوشش بیمه ‌ای و مرکز درمانی اطلاعات لازم را کسب کنید.

از آن‌جا که جراحی کیفوز کاملا با نخاع و اعصاب حیاتی در ارتباط است، باید انتخاب جراح معالج و مرکز درمانی با دقت و وسواس بسیار زیادی انجام شود. در چنین شرایطی، به دلیل حساسیت بالای این جراحی، کیفیت و ایمنی عمل باید اولویت اول باشد و صرفا نباید هزینه پایین ‌تر، معیار تصمیم ‌گیری باشد. سپردن این جراحی به یک دکتر متخصص و باتجربه و مهارت بالا مانند دکتر محمد زارعی ، نقش بسزایی در سلامت و کیفیت زندگی آینده بیمار ایفا می‌ کند.

دوران نقاهت و بهبودی پس از جراحی کیفوز

پس از انجام جراحی کیفوز، معمولا بیمار حدودا یک هفته در بیمارستان بستری می‌ شود. در این مدت و همچنین پس از ترخیص، رعایت برخی نکات مراقبتی ویژه برای تسریع روند بهبودی ضروری است. در زیر به مهم‌ ترین موارد اشاره شده است:

1.کنترل درد و تلاش برای کاستن آن

در طول دوره بستری و پس از بازگشت به منزل، برای کاهش درد می‌توان از داروهای ضدالتهاب و یا کمپرس سرد یا گرم کمک گرفت. لازم است کمپرس‌ ها با فاصله زمانی ۲ ساعته و در هر بار به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه استفاده شوند تا از آسیب به پوست نیز جلوگیری شود.

2.فعالیت‌ های روزانه

حدود یک ماه پس از جراحی، بیمار می‌تواند کم کم به فعالیت‌ های روزمره و کار بازگردد. با این حال، بدلیل حساسیت بالای این جراحی، باید تا زمان بهبودی کامل از انجام برخی حرکات و فعالیت‌ ها خودداری گردد. این موارد شامل موارد زیر است:

  • بلند کردن اجسام سنگین‌تر از ۳ کیلوگرم
  • تکرار برخی حرکات شامل چرخش، خم شدن یا کشیدن کمر
  • انجام فعالیت های سنگین و یا ورزش‌ ها
  • نشستن به صورت طولانی مدت
  • رانندگی

3.نحوه خوابیدن

پس از جراحی، ستون فقرات باید حتی هنگام رفتن به رختخواب یا برخاستن از آن، کاملا در وضعیت پایدار، صاف و بدون چرخش حفظ گردد. پیش از خواب،از ارتفاع تخت و مناسب بودن بالش خود، اطمینان حاصل کنید. برای رفتن به تخت یا بلند شدن از آن، حتما از تکنیک لاگ‌رول، استفاده نمایید تا هرگونه فشار یا پیچش در ستون فقرات را به حداقل برسانید.

4.مراقبت از محل جراحی

تمیز نگه داشتن محل جراحی از مواردی است که اهمیت زیادی دارد. هر روز وضعیت زخم را بررسی کنید و به علائم احتمالی عفونت مانند قرمزی، ترشح، درد، تب یا لرز توجه داشته باشید. از روز چهارم بعد از عمل، می تواند دوش سبک بگیرید اما به هیچ عنوان نباید محل بخیه به مدت طولانی در معرض آب قرار گیرد. توصیه می‌ شود تا یک ماه از رفتن به وان یا استخر پرهیز کنید.

5.استفاده از بریس

استفاده از بریس نیز می ‌تواند به کاهش فشار روی ستون فقرات و کنترل بهتر درد در حین جوش خوردن مهره‌ ها کمک شایانی نماید. البته مدت زمان استفاده از بریس بسته به نوع جراحی و  وضعیت بیمار و نظر پزشک متفاوت است و در برخی موارد ممکن است حتی تا نه ماه ادامه یابد.

6.فیزیوتراپی

جلسات فیزیوتراپی معمولا حدود دو ماه پس از جراحی، آغاز می‌ شود. تمرینات فیزیوتراپی، ضمن بازگرداندن قدرت از دست رفته عضلات، انعطاف‌ پذیری و تعادل را نیز بهبود می بخشد و نقش بسزایی در بازگشت بیمار به زندگی عادی ایفا می ‌کند.

در حالت کلی، دوران نقاهت و بهبودی پس از جراحی کیفوز ممکن است بین ۳ تا ۶ ماه یا شاید حتی بیشتر طول بکشد. مدت زمان دقیق این دوره به نوع جراحی، شرایط بدنی هر فرد و مهم‌ تر از همه این موارد، رعایت اصولی و دقیق توصیه‌ ها و مراقبت‌ های پس از عمل بستگی دارد.

آمادگی قبل از جراحی کیفوز

قبل از جراحی کیفوز آمادگی صحیح می‌تواند موفقیت عمل و روند بهبودی را به طور قابل توجهی افزایش دهد

  1. با جراح خود درباره جزئیات عمل و سوالات خود مشورت کنید
  2. آزمایش‌ها و تصویربرداری‌های لازم را کامل انجام دهید
  3. تمام داروها و مکمل‌های مصرفی خود را به پزشک اطلاع دهید
  4. چند روز قبل از عمل تغذیه سالم و سبک داشته باشید
  5. شب قبل از جراحی استراحت کافی و خواب کامل داشته باشید
  6. اضطراب و نگرانی‌های خود را با خانواده یا مشاور در میان بگذارید
  7. از قبل برنامه‌ریزی کنید کسی شما را بعد از عمل به خانه برساند
  8. حداقل دو هفته قبل از عمل سیگار و الکل را قطع کنید
  9. تمرینات سبک و حرکات تایید شده توسط پزشک انجام دهید
  10. منزل خود را برای دوره نقاهت ایمن و وسایل ضروری را آماده کنید.

مراقبت‌های بعد از جراحی کیفوز

در صورتی که به تازگی جراحی کیفوز انجام داید حتما موارد یر را رعایت کنید:

  1. هنگام نشستن ایستادن و خوابیدن ستون فقرات را صاف نگه دارید
  2. در صورت تجویز پزشک از بریس طبق دستور استفاده کنید
  3. از حرکات شدید و بلند کردن اجسام سنگین پرهیز کنید
  4. تمرینات سبک فیزیوتراپی را طبق برنامه پزشک آغاز کنید
  5. داروهای تجویزی را به موقع مصرف کرده و از خوددرمانی خودداری کنید
  6. جای بخیه را تمیز و خشک نگه داشته و نشانه‌های عفونت را گزارش دهید
  7. مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین کلسیم و ویتامین D را رعایت کنید
  8. به تمام ویزیت‌های بعد از عمل مراجعه کرده و روند بهبود را پیگیری کنید
  9. فعالیت‌های روزمره را به تدریج افزایش دهید و از فشار بیش از حد پرهیز کنید
  10. در صورت درد شدید تورم تب یا اختلال عصبی سریعاً با پزشک تماس بگیرید.

مزایای جراحی کیفوز

جراحی کیفوز با اصلاح انحنای ستون فقرات باعث کاهش درد و مشکلات ناشی از قوز پشت می‌شود و در ادامه مهم‌ترین مزایا را نام میبریم:

  1. درد مزمن در ناحیه پشت کاهش می‌یابد.
  2. فرم ستون فقرات صاف‌تر و قوز پشت کمتر دیده می‌شود.
  3. پیشرفت انحنای ستون فقرات متوقف می‌شود.
  4. فشار روی نخاع و اعصاب محیطی کاهش پیدا می‌کند.
  5. عملکرد تنفسی و ظرفیت ریه بهبود می‌یابد.
  6. توانایی انجام فعالیت‌های روزمره افزایش می‌یابد.
  7. تعادل و وضعیت بدن طبیعی‌تر می‌شود.
  8. درد ناشی از فشار عضلات پشتی کاهش می‌یابد.
  9. خستگی هنگام فعالیت‌های روزانه کاهش می‌یابد.
  10. امکان انجام ورزش‌های سبک با امنیت بیشتر فراهم می‌شود.

عوارض احتمالی جراحی کیفوز

همانند هر عمل جراحی، جراحی کیفوز ممکن است با برخی عوارض کوتاه‌مدت یا بلندمدت همراه باشد که در ادامه نام میبریم:

  1. درد پس از عمل در ناحیه جراحی ممکن است وجود داشته باشد.
  2. خونریزی در حین یا بعد از جراحی امکان‌پذیر است.
  3. احتمال عفونت در محل برش یا مهره‌ها وجود دارد.
  4. مهره‌ها یا پیوند استخوان ممکن است جوش نخورند.
  5. پیچ و میله‌های ایمپلنت می‌توانند شکست یا لغزش داشته باشند.
  6. آسیب عصبی ممکن است باعث بی‌حسی یا ضعف اندام‌ها شود.
  7. انعطاف ستون فقرات ممکن است محدود شود.
  8. تورم، کبودی یا التهاب محل جراحی ایجاد می‌شود.
  9. مشکلات بیهوشی در برخی بیماران رخ می‌دهد.
  10. در موارد نادر نیاز به جراحی اصلاحی وجود دارد.

مقایسه جراحی با عدم درمان کیفوز شدید

در کیفوز شدید، جراحی می‌تواند انحنای ستون فقرات را اصلاح کرده، درد را کاهش دهد و کیفیت زندگی را بهبود ببخشد. در مقابل، عدم درمان باعث می‌شود انحنا شدیدتر شده، درد مزمن و محدودیت حرکتی ایجاد شود و مشکلات تنفسی یا عصبی ظاهر شوند. بنابراین انتخاب جراحی، پیشگیری از پیشرفت بیماری و بهبود عملکرد روزمره را ممکن می‌سازد.

نتیجه گیری

در مجموع، جراحی اصلاحی کیفوز زمانی مطرح می‌شود که انحنای ستون فقرات به مرحله‌ای برسد که درمان‌های غیرجراحی پاسخ‌گو نباشند و کیفیت زندگی، عملکرد تنفسی یا فعالیت‌های روزمره بیمار تحت‌تأثیر قرار گیرد. انتخاب روش مناسب کاملاً وابسته به شدت انحنا، سن، وضعیت استخوان‌ها و نظر جراح متخصص است و انجام آن نیازمند دقت بالا، برنامه‌ریزی دقیق و رعایت کامل مراقبت‌های پس از عمل می‌باشد. اگرچه این جراحی دوره نقاهت نسبتا طولانی دارد، اما در صورت انجام صحیح و همکاری بیمار در روند توان‌بخشی، می‌تواند درد را به‌طور چشمگیری کاهش دهد، راستای ستون فقرات را اصلاح کند و اعتمادبه‌نفس و توانایی حرکتی فرد را به زندگی بازگرداند. بنابراین آگاهی، انتخاب تیم درمانی مجرب و پایبندی به توصیه‌های پزشکی، سه رکن اصلی دستیابی به نتیجه‌ای ایمن و موفق در جراحی کیفوز هستند.

این مقاله توسط دکتر محمد زارعی بازبینی شده است.

دکتر محمد زارعی
دکتر محمد زارعی

فوق تخصص جراحی ستون فقرات عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران

مطالب مرتبط
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *