تنگی کانال نخاعی یکی از مشکلات شایع ستون فقرات است که زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد. در این حالت، فضای داخل کانالی که نخاع یا ریشههای عصبی از آن عبور میکنند، کاهش مییابد و این فشار باعث بروز علائمی مانند درد، بیحسی، گزگز یا حتی ضعف در اندامها میشود. تنگی کانال نخاعی بیشتر در ناحیه گردن و کمر دیده میشود و با افزایش سن و تغییرات ناشی از فرسودگی طبیعی ستون فقرات بروز میکند. شناخت دقیق این بیماری، علل آن و روشهای درمانی مختلف، به کاهش نگرانی بیماران و انتخاب راهکار مناسب برای بهبود علائم کمک میکند.
تنگی کانال نخاعی چیست؟
تنگی کانال نخاعی به وضعیتی گفته میشود که در آن فضای اطراف نخاع و اعصاب نخاعی در ناحیه کمر یا گردن به دلیل کاهش عرض کانال نخاعی تنگ میشود. این تنگی باعث فشار بر روی نخاع و اعصاب خروجی از آن میشود، که به نوبه خود موجب بروز علائمی مانند درد، بیحسی، ضعف یا گزگز در پاها یا دست ها و در موارد شدیدتر، مشکلاتی در حرکت و کنترل ادرار یا مدفوع میشود.
تنگی کانال نخاعی چه علائمی دارد؟
تنگی کانال نخاعی با علائم مختلفی همراه است که بسته به شدت بیماری و محل تنگی تغییر میکند. مهم ترین علائم آن عبارتند از:
- درد ناشی از این عارضه به صورت درد مبهم یا تیر کشنده در کمر یا گردن احساس میشود که به پاها یا دستها انتشار مییابد.
- افراد احساس بیحسی، سوزش یا گزگز در پاها، دست ها یا سایر قسمت های بدن خواهند داشت.
- تنگی کانال نخاعی باعث ضعف در عضلات پاها یا دست ها میشود، که منجر به مشکل در راه رفتن یا انجام فعالیت های روزمره میگردد.
- فشار بر روی اعصاب نخاعی به مشکلاتی در تعادل و هماهنگی حرکت منجر میشود.
- افراد مبتلا به این مشکل هنگام ایستادن یا راه رفتن دچار درد شدید میشوند که با نشستن یا خم شدن به جلو تسکین مییابد.
- در موارد شدیدتر، تنگی کانال نخاعی منجر به مشکلاتی در کنترل مثانه یا روده مانند بیاختیاری میشود.
شما میتوانید برای دریافت نوبت و مشاوره آنلاین بر روی دکمه زیر کلیک کنید.
چرا تنگی کانال نخاعی ایجاد میشود؟
تنگی کانال نخاعی به دلیل باریک شدن فضاهای اطراف نخاع ایجاد میشود که باعث فشرده شدن نخاع و اعصاب خروجی از آن میشود. دلایل بروز این مشکل شامل موارد زیر است.
- با افزایش سن، تغییرات طبیعی در ستون فقرات مانند آرتروز و تحلیل رفتن دیسک ها منجر به تنگی کانال نخاعی میشود. این تغییرات باعث ایجاد استخوان های اضافی استئوفیتها یا فرسودگی دیسک ها میشود که به فشرده شدن نخاع و اعصاب منجر میگردد.
- زمانی که دیسک های بین مهرهای پاره شده یا بیرون زده و به نخاع فشار وارد کنند، باعث این عارضه میشوند.
- آرتروز باعث رشد زائدههای استخوانی در اطراف مهرهها و فشرده شدن کانال نخاعی میشود. همچنین، اسپوندیلیت التهاب مفاصل ستون فقرات بر این عارضه تاثیر میگذارد.
- آسیب یا شکستگی مهرهها باعث تغییرات در شکل و ساختار ستون فقرات و در نتیجه تنگی میشود.
- در موارد نادر، تومورهای نخاعی یا تومورهایی که از سایر بخش های بدن به ستون فقرات گسترش مییابند، به نخاع فشار وارد کرده و این بیماری را ایجاد میکنند.
- در برخی افراد، این عارضه به صورت مادرزادی و به دلیل ساختار غیرطبیعی کانال نخاعی از بدو تولد ایجاد میشود.
- تصادفات یا آسیب های شدید به ستون فقرات باعث تغییر شکل و ایجاد تورم یا خونریزی که به فشرده شدن کانال نخاعی منجر میشود.
تنگی کانال نخاعی چه انواعی دارد؟
این عارضه به چند نوع اصلی تقسیم میشود که بسته به محل و شدت آن، علائم و درمانهای مختلفی دارد.
تنگی کانال نخاعی گردنی
این نوع تنگی در ناحیه گردن رخ میدهد. فشار وارد شده به نخاع یا اعصاب گردن باعث بروز درد، بیحسی، ضعف یا گزگز در دست ها، شانه ها و گردن میشود. در موارد شدید، مشکلاتی در حرکت و تعادل ایجاد میشود. این نوع تنگی در نتیجه آرتروز، فتق دیسک یا رشد زائدههای استخوانی به وجود میآید.
تنگی کانال نخاعی کمری
این نوع تنگی در ناحیه کمر و بخش تحتانی ستون فقرات رخ میدهد و باعث بروز درد در ناحیه کمر، ساق پا، ران ها و حتی درد سیاتیک میشود. در برخی موارد، بیمار دچار مشکلاتی در راه رفتن یا کنترل ادرار و مدفوع نیز میشود. تنگی کانال نخاعی کمری اغلب به دلیل آرتروز، تغییرات دیسک ها یا فتق دیسک ها ایجاد میشود.
تنگی کانال نخاعی مرکزی
در این نوع تنگی، فضای کانال نخاعی در مرکز کانال باریک میشود. این نوع باعث فشار مستقیم بر روی نخاع میشود و علائمی مانند درد، ضعف عضلانی و مشکلات حرکتی ایجاد میکند. این نوع تنگی در هر نقطه از ستون فقرات، از گردن تا کمر، رخ میدهد.
تنگی کانال نخاعی جانبی یا تنگی فورامینال
در این نوع، باریک شدن کانال نخاعی در دهانههای عبور اعصاب از نخاع اتفاق میافتد. این تنگی فشار بر اعصاب خروجی از نخاع وارد کرده و علائمی مانند درد یا بی حسی در ناحیه ای که عصبی تحت فشار قرار دارد، ایجاد میکند. بهعنوان مثال، فشار بر اعصاب کمر منجر به درد سیاتیک یا درد در پاها میشود.
روش های درمان تنگی کانال نخاعی
درمان این بیماری بسته به شدت علائم و نوع آن گردنی یا کمری و همچنین وضعیت عمومی بیمار متفاوت میباشد. روشهای درمانی به دو دسته غیرجراحی و جراحی تقسیم میشوند.
درمان های غیرجراحی
این روشها برای تنگیهای خفیف تا متوسط مورد استفاده قرار میگیرند و به کاهش درد و بهبود عملکرد کمک میکنند.
- مسکنها مانند ایبوپروفن یا پاراستامول به کاهش درد کمک میکنند.
- داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی تورم و التهاب اطراف نخاع و اعصاب را کاهش میدهند.
- فیزیوتراپی به تقویت عضلات پشت و شکم و بهبود تعادل و انعطاف پذیری ستون فقرات کمک میکند.
- تکنیک های کشش و تقویت نیز برای کاهش فشار از روی اعصاب و تسکین درد موثر هستند.
- در صورتی که درد ناشی از فشار بر اعصاب باشد، تزریق استروئیدهای ضد التهاب به ناحیه آسیب دیده به کاهش التهاب و درد کمک میکند.
- استفاده از کمربندهای پشتی یا گردنبندهای طبی برای حمایت از ناحیه آسیب دیده ستون فقرات و کاهش درد موثر میباشد.
- کاهش وزن اضافی فشار کمتری بر روی ستون فقرات وارد میکند. همچنین، فعالیت های بدنی ملایم مانند پیاده روی مفید میباشد.
برای دریافت اطلاعات دقیق در رابطه با روش های درمان و هزینه آن ها با شماره زیر تماس بگیرید.
درمان های جراحی
در صورتی که روش های غیرجراحی موثر نباشند یا علائم شدیدتر شوند، جراحی گزینه مناسب تری است.
- دیسکتومی: در این روش، دیسکهای آسیب دیده یا فتقشده که به نخاع یا اعصاب فشار وارد میکنند، برداشته میشوند تا فشار کاهش یابد.
- لامینکتومی: در لامینکتومی، بخشی از مهرهها برداشته میشود تا فضای کانال نخاعی بازتر شود و فشار از روی نخاع و اعصاب برداشته شود.
- فیوژن ستون فقرات: در برخی موارد، برای ثابت نگه داشتن مهرهها و جلوگیری از حرکت غیرطبیعی آن ها از فیوژن ستون فقرات استفاده میشود. این عمل پس از لامینکتومی انجام میشود.
- استئوتومی: در این روش، برش هایی در استخوانها انجام میشود تا ستون فقرات دوباره به جایگاه طبیعی خود بازگردد.
- جراحی آندوسکوپیک: این روش حداقل تهاجمی است و شامل استفاده از دوربین و ابزارهای خاص برای برداشتن یا اصلاح بخش های آسیب دیده ستون فقرات میشود.
آیا تنگی کانال نخاعی باید جراحی شود؟
از نظر دکتر محمد زارعی تنگی کانال نخاعی همیشه نیاز به جراحی ندارد و بسیاری از بیماران با درمان های غیر جراحی مانند داروها، فیزیوتراپی و تزریقات استروئید علائم خود را کنترل کنند. جراحی زمانی ضروری است که درمان های غیرجراحی موثر نباشند یا علائم بیمار شدید شوند، مخصوصا اگر بیمار دچار درد شدید، ضعف عضلانی یا مشکلات حرکتی شده باشد که تاثیر زیادی بر زندگی وی میگذارد. در چنین مواردی، جراحی مانند لامینکتومی یا دیسککتومی برای کاهش فشار بر نخاع یا اعصاب و بهبود عملکرد بیمار مفید میباشد. تصمیم به جراحی باید بر اساس ارزیابی دقیق پزشک و شرایط فردی بیمار اتخاذ شود.
